Tarsus evleri zamana direniyor

Tarihi yerleşim yerleri ve eserleriyle bilinen Tarsus’ta, kentin yüzü olan tarihi evler göz göre göre yok oluyor.

10 bin yıl öncesine dayanan tarihinin barındığı eserlerle dikkatleri üzerine çeken Tarsus’ta kentin yüzü olan tarihi evler tarihe karşı diz çökmek üzere. Kentin simgeleri haline gelen 300 civarı Tarsus evi bazıları bakımsızlık nedeniyle tehlikesi ile karşı karşıya…

Çoğunlukla Kızılmurat Mahallesi’nde yer alan evlerin büyük bölümünde duvarlar ve çatılar hasarlı vaziyette.  Bir dönem yoğun ilgi gören evler son 10 yılda epey gözden düştü. Kaderine terk edilen evler için Tarsus Belediyesi bazı önlemler aldı. Ancak geçici olan bu önlemlerin pek faydası olmadı.  Alınan önlemler genelde olası bir yıkım anında can kaybını önlemeye yönelik.

TARSUS EVLERİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

Eski Tarsus evlerinin olduğu sokaklara girdiğinizde; beton yığınlarından kurtularak, kendinizi birden tarihi yapıların içinde bulursunuz. Sokaklarında yürürken iki yanda yükselen evlerin zamana direnen soylu mimarileri sizi etkileyecek ve onları yaptıranların, yapan ustaların ve mimarların estetik kaygılarını görerek saygı duyacaksınız. Birden geçmişte kalan bir tarihin canlı belgelerini bırakıp güncele gelmek size zor gelebilir Ama bilin ki o harikalar hep direnecek ve bize bu güzellikleri yaşatmaya devam edecekler; yeter ki biraz korumayı bilelim, onları yalnız bırakmayalım.

Tarsus’daki geleneksel yapılar, tümüyle yöredeki yapı malzemeleri ve ustalarla gerçekleştirilmiştir. Yörede bolca bulunan kireçtaşı ve Toroslar’daki ormanlardan ağaç bulma olanağı sonucu taş ve ağaca dayalı mimari gelişmiştir. Kesme taş duvarların hatılları, döşeme ve çatı kirişlemeleri, hayatları taşıyan dikmeler, döşeme kaplamaları, dolaplar, kapılar, pencere doğramaları,kapakları, kafesler hep ahşaptan yapılmıştır. Ahşap işçiliği taşıyıcı sistemde kaba olarak kalmakla birlikte konsol, kapı, merdiven, pencere doğraması, sergen gibi ayrıntılarda ince bir işçilik göstermektedir Üst kat döşemesini taşımak için birçok evin alt katında, avluya bakan bölümlerde ve depo mekanları içinde taş ayaklara veya devşirme sütunlara oturan kemerli düzenler oluşturulmuştur. Bezemeli kapılar ve strüktürel anlamı olan konsollarla birlikte bu ayrıntılar Tarsus’da yüksek bir taş işçiliğinin geliştiğinin kanıtıdır Sıcak havanın etkisini azaltmak için, bitişik düzendeki dar sokaklar, sık sık meydanlara açılarak kente ferahlık sağlar. Konutların çoğu 19. yüzyıla aittir. Bir bölümü 20. yüzyıl başında yapılmıştır. 19. yüzyılda tarıma dayalı olarak gelişen üretim ve ticaret, özellikle ekonomik açıdan kenti zenginleştirmiş ve geliştirmiştir. Bu varsıllık, Tarsus evlerine dikkat çekici bir biçimde her yönüyle yansımıştır. Kentsel sit alanında mevcut konutlar üç tip altında toplanabilir. Tek veya iki katlı taş evler,ahşap taş karışımı iki veya üç katlı evler, tümüyle taş olan tek veya iki katlı evler. (Mersin Times)